Er was een tijd dat cosmetische ingrepen bijna mythische proporties hadden. Denk aan de jaren negentig en begin jaren 2000: als een beroemdheid zoals Pamela Anderson een plastisch chirurg bezocht, werd dat onmiddellijk wereldnieuws. Kranten, roddelbladen en televisieprogramma’s draaiden dagenlang om dat ene bezoek. Het voelde als iets exclusiefs, iets wat uitsluitend was weggelegd voor supersterren die elke minuut van de dag werden gevolgd. De gemiddelde Nederlander keek er met afstand en fascinatie naar, alsof het iets was uit een andere wereld.
Maar de wereld is veranderd – en hard ook. We leven nu in een tijdperk waarin iedereen zich bewust is van hoe hij of zij online overkomt. Op platforms zoals Instagram, Facebook en Snapchat wordt continu het beste, meest gestroomlijnde en aantrekkelijk gepresenteerde beeld neergezet. Filters, bewerkingstools en trucjes om je uiterlijk net dat tikje aantrekkelijker te maken zijn onderdeel geworden van het dagelijks leven. En daarmee is ook de stap naar cosmetische optimalisatie kleiner dan ooit geworden. Waar je vroeger speciaal naar een luxe kliniek in Beverly Hills moest, loop je tegenwoordig gewoon een moderne kliniek binnen in je eigen stad voor een snelle behandeling.
Het klinkt bijna alsof het om iets heel kleins gaat: even binnenlopen voor een cosmetische aanpassing hier of daar, een kleine behandeling die nauwelijks tijd kost en binnen een paar uur volledig hersteld is. Een lipcorrectie, een subtiele huidbehandeling, een kleine contourverbetering – het is voor veel mensen een routine geworden, vergelijkbaar met een afspraak bij de schoonheidsspecialist. De drempel is extreem laag geworden, en dat komt vooral doordat cosmetische verbetering is verschoven van uitzondering naar normaal verschijnsel.
Maar die normalisering heeft ook een keerzijde. Want waar veel mensen het houden bij kleine, subtiele ingrepen om zich net wat prettiger te voelen in hun dagelijks leven, zijn er ook genoeg mensen die de grens steeds verder oprekken. De druk om perfect te lijken, de constante vergelijking met influencers, modellen en celebrities creëert een soort competitieve dynamiek waar je bijna vanzelf in wordt gezogen. Je ziet dingen waarvan je denkt: Ja, dat kan ook wel wat mooier, strakker, voller, gladder. En voor je het weet ben je alweer aan het kijken welke behandeling de volgende stap is.